Plaża w Gogółkowie stała się miejscem wyjątkowego spotkania z dawną obrzędowością, muzyką i świętojańską tradycją. W sobotę, 20 czerwca 2026 roku, odbyła się tam Noc Świętojańska, która zgromadziła mieszkańców oraz gości chcących wspólnie uczcić jeden z najbardziej symbolicznych momentów w roku.
Noc Świętojańska związana jest z okresem letniego przesilenia i od wieków kojarzona była z początkiem lata, ogniem, wodą, zielenią, kwiatami oraz dawnymi wierzeniami. Jej korzenie sięgają czasów przedchrześcijańskich, kiedy obchodzono Noc Kupały — słowiańskie święto ludowe, nazywane dziś niekiedy „słowiańskimi walentynkami”. Był to czas radości, miłości, płodności, urodzaju, a także symbolicznego połączenia żywiołów: ognia, wody, słońca i księżyca.
Dawne obrzędy kupalne były znane nie tylko wśród Słowian, ale również w tradycjach ludów bałtyckich, germańskich, celtyckich czy ugrofińskich. W różnych regionach Polski święto to funkcjonowało pod odmiennymi nazwami. Określenie Noc Kupały częściej spotykane było m.in. na Podlasiu i Mazowszu, na południu kraju mówiono o sobótce, natomiast na Mazurach używano nazwy palinocka. Z czasem, wraz z rozwojem chrześcijaństwa, dawne zwyczaje zostały połączone z tradycją świętojańską, nadając obchodom nowy wymiar religijny i kulturowy.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych zwyczajów związanych z tą nocą było plecenie wianków z kwiatów i ziół. Tradycyjnie wykorzystywano do tego rośliny, którym przypisywano szczególne znaczenie. Wianki puszczano na wodę, często z zapalonym światłem, wierząc, że mogą przynieść odpowiedź na pytania dotyczące miłości i przyszłości. Dawniej młode kobiety wypuszczały je na rzekę lub jezioro, a kawalerowie próbowali je wyłowić. Jeśli wianek trafił w ręce chłopca, wróżyło to rychłe zamążpójście. Gdy zaplątał się w roślinność lub zatonął, odczytywano to jako znak trudności w sprawach sercowych.
Wianki nie służyły jednak wyłącznie wróżbom miłosnym. W tradycji ludowej przypisywano im także znaczenie ochronne. Pleciono je z myślą o bezpieczeństwie domu i gospodarstwa, zdrowiu, pomyślności oraz dostatku. Zioła wykorzystane podczas świętojańskich obrzędów przechowywano, a następnie używano w kolejnych miesiącach do przygotowywania naparów, wywarów lub jako dodatek do potraw.
W Gogółkowie uczestnicy mogli nawiązać do tych dawnych zwyczajów podczas warsztatów wyplatania wianków, wspólnych tańców i śpiewów kupalnych oraz widowiska inspirowanego tradycyjnymi obrzędami. Nie zabrakło również ogniska i poczęstunku przygotowanego z regionalnych produktów. Całość stworzyła wyjątkową atmosferę, w której historia, symbolika i lokalna integracja połączyły się w jedno wydarzenie.
O muzyczną oprawę wieczoru zadbał Zespół Muzyki Dawnej Huskarl, który wprowadził uczestników w klimat dawnych słowiańskich świąt i obrzędów. Dźwięki muzyki, blask ognia oraz świętojańskie wianki sprawiły, że wydarzenie miało niezwykle nastrojowy charakter.
Noc Świętojańska w Gogółkowie rozpoczęła realizację projektu „Ogień i plon – Gogółkowska wieś w tradycji”, dofinansowanego w ramach programu „Aktywna Wieś”. Wydarzenie miało charakter otwarty i było dostępne dla wszystkich zainteresowanych.
Był to wieczór pełen symboliki, muzyki i dawnych zwyczajów, który przypomniał, jak ważne miejsce w lokalnej kulturze zajmują tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie.
(red)
