Żnin ponownie stał się miejscem spotkania miłośników kultury ludowej. W dniach 19–20 września 2026 roku odbyła się kolejna edycja „Jesieni na Pałukach”, podczas której nie zabrakło tradycyjnego rękodzieła, regionalnej muzyki i występów zespołów folklorystycznych. Tegoroczne wydarzenie miało szczególny charakter, ponieważ towarzyszyły mu aż trzy jubileusze.


W niedzielę, 20 września, Plac Wolności w Żninie wypełnił się stoiskami twórców i wystawców. W ramach Jarmarku Sztuki Ludowej swoją ofertę zaprezentowało blisko 140 wystawców, a wydarzenie stało się okazją do poznania bogactwa regionalnej twórczości oraz tradycji przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Integralną częścią niedzielnego święta był Przegląd Zespołów Ludowych, który zgromadził na scenie wykonawców pielęgnujących muzyczne dziedzictwo Pałuk i innych regionów.

Przed publicznością wystąpiły zespoły: Kalina z Chabska, Jesienny Kwiat, Kołaczkowianki, Pakościanki, Czerwone Róże, Dębina, Pałuczanie, Zespół Wokalny Jaśmin, Kumoszki Pałuckie oraz Piekielnica.
Zwieńczeniem muzycznej części wydarzenia był występ zespołu Polskie Kwiaty, który rozpoczął się o godzinie 16.00.
Występy stanowiły okazję do zaprezentowania tradycyjnych pieśni, muzyki i folkloru, przypominając o znaczeniu lokalnej tożsamości oraz potrzebie zachowania regionalnego dziedzictwa.

Obchody rozpoczęły się już w sobotę, 19 września. Tego dnia w Żnińskim Domu Kultury odbył się uroczysty Zjazd Twórców Ludowych, podczas którego uhonorowano osoby zasłużone dla pielęgnowania i upowszechniania polskiej kultury.
W trakcie uroczystości wręczono odznaczenia „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.
W wydarzeniu uczestniczył m.in. wicewojewoda kujawsko-pomorski Michał Koniuch. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na znaczenie przekazywania tradycyjnych umiejętności kolejnym pokoleniom.
Podkreślił, że samo zachowanie przedmiotów w muzealnych zbiorach nie wystarczy do ochrony dziedzictwa kulturowego. Równie istotne jest pielęgnowanie umiejętności ich wykonywania i przekazywanie wiedzy następcom. Dotyczy to zarówno rękodzieła, takiego jak haft, koronkarstwo, rzeźbiarstwo czy kowalstwo, jak i tradycyjnej muzyki, śpiewu oraz tańca.
Tegoroczna „Jesień na Pałukach” miała szczególne znaczenie dla środowiska twórców ludowych i miłośników regionalnej kultury. Wydarzenie połączyło obchody trzech ważnych rocznic:
-
-
edycji Jarmarku Sztuki Ludowej,
-
-
60-lecia żnińskich zjazdów twórców ludowych,
-
70-lecia działalności Zespołu Regionalnego „Pałuki”.
Jubileusze stały się okazją do przypomnienia wieloletniej historii wydarzenia oraz osób, które przez kolejne dekady angażowały się w zachowanie i popularyzację ludowych tradycji.
Organizatorem i współorganizatorami wydarzenia były Gmina Żnin, Żniński Dom Kultury oraz Lokalna Organizacja Turystyczna Pałuki.
Patronat honorowy nad przedsięwzięciem objął marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. Sponsorem wydarzenia był Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A., a jego realizację dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Dwudniowa „Jesień na Pałukach” po raz kolejny stworzyła przestrzeń do spotkania twórców ludowych, artystów i mieszkańców regionu. Jubileuszowa edycja przypomniała, że regionalne tradycje pozostają żywe dzięki ludziom, którzy nie tylko je pielęgnują, ale również dzielą się nimi z kolejnymi pokoleniami.
(red)